Botoks

Botoks – toksyna botulinowa

Zabiegi z wykorzystaniem botoksu

Zapewne wiele osób słyszało o zabiegach z wykorzystaniem botoksu, nie wszyscy jednak wiedzą, czym tak naprawdę jest ten botoks. Botoks, czyli toksyna botulinowa, w przemyśle spożywczym znany jest, jako jad kiełbasiany. Jest to jedna z najgroźniejszych naturalnych toksyn, jakie zna nauka.  Ta białkowa toksyna, należąca do grupy neurotoksyn, wytwarzana jest przez bakterie, laseczki „Clostridium botulinum”. Od tej pory zdefiniowano aż siedem różnych odmian tej toksyny i nazwano wielkimi literami alfabet od A – G, przy czym dla człowieka groźne są toksyny tupu A, B oraz E. Toksyna ta wytwarzana jest w osadzie dnia morskiego, w glebie oraz w nieodpowiednio przechowywanych konserwach, czy to mięsnych czy rybnych. Stosunkowo niewielka dawka tej toksyny potrafi zabić.

Mechanizm działania owej toksyny opiera się na blokowaniu wydzielania acetylocholiny poprzez fragmentacje białka SNAP-25. Acetylocholina pełni funkcję neurotransmitera w połączeniach nerwowo-mięśniowych. Blokowanie acetylocholiny prowadzi do rozkurczenia i relaksacji mięśnia. W przypadku spożycia toksyny botulinowej w konserwie, paraliżujemy mięśnie, które pełnią istotne funkcję w naszym organizmie, np. mięsień oddechowy, co w przypadku braku szybkiej pomocy medycznej może doprowadzić do zgonu.

Rocznie w Polsce notuje się kilkuset zatruć toksyną botulinową rocznie. Do botulizmu, czyli zatrucia jadem kiełbasianym dochodzi najczęściej poprzez spożycia konserw, które zawierają jej zarodniki. Do wylęgania się dochodzi przeważnie w ciągu kilku do godzin nawet do dwóch dni i więcej. Botulizm jest na tyle niebezpieczny, że w przypadku wystąpienia objawów zatrucia jadem kiełbasianym bezzwłocznie powinniśmy zgłosić się po pomoc medyczną. Gdy czujemy suchość w gardle, odczuwamy zaburzenia wzrokowe (zamglony obraz, podwójne widzenie), zaczęła nam opadać powieka lub nagle robi nam się zez rozbieżny, źrenice się poszerzają lub nie reagują na światło może to świadczyć, że zatruliśmy się jadem kiełbasianym.  W takich przypadkach nie czekamy na dalsze objawy tylko zgłaszamy się do lekarza. Leczenie zaczyna się od usunięcia toksyny z organizmu (płukanie żołądka, głęboka lewatywa), w ten sposób niwelujemy jej dalsze działanie. Pacjent możliwie najwcześniej powinien mieć podaną surowicę antytoksyczną na odpowiednie typu botuliny, czyli A, B, E. W leczeniu chorego może konieczne być cewnikowanie, w poważniejszych przypadkach należy przeprowadzić intubację.
Toksyna botulinowa odkryta została w 1897 roku przez belgijskiego bakteriologa Emile Pierre van Ermenghena. W 1944 roku w amerykańskim ośrodku badania broni biologicznej udało się wyizolować botulinę z ich hodowli. Pod koniec lat siedemdziesiątych zaczęto stosować ją w medycynie. Początkowo w leczeniu zeza, następnie przy stanach chorobowych, w których występuje wzmożone napięcie mięśniowe i spastyczność. Z powodzeniem wykorzystywana jest w leczeniu dyskopatii szyjnej, porażenia nerwów, czy nietrzymania moczu.

Botulina znalazła również wykorzystanie w medycynie estetycznej, stosuje się nią w leczeniu zmarszczek twarzy, nadpotliwości, tzw. kurzych łapek itp. W medycynie estetycznej znalazł wykorzystanie jeden typ botuliny (toksyna botulinowa typu A). Botulina tego typu jest najsilniejszą toksyna i to właśnie ona wykorzystywana była, jako broń biologiczna. W medycynie estetycznej toksyna botulinowa występuje pod nazwą botoks (botox). Mając na uwadze jej toksyczny charakter botoks powinien być stosowany z zachowaniem pewnych środków bezpieczeństwa. Po pierwsze należy ściśle przestrzegać maksymalnej dawki podawanej podczas jednego zabiegu. Często w ramach profilaktyki botoks podaje się w kilku sesjach, a między każdą z sesji powinien być zachowany odpowiedni odstęp. Ilość podań w ciągu jednego roku również powinna być ściśle kontrolowana, pomoże to uniknąć niechcianych skutków ubocznych. W medycynie wykorzystuje się ją już od kilkudziesięciu lat, więc nie ma obaw o nasze zdrowie, należy przy tym pamiętać, że do jej podania istnieją przeciwskazania.  Botulina nie powinna być podawana matką w ciąży oraz karmiących piersią, nie zaleca się jej stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia. Toksyna botulinowa w medycynie estetycznej wykorzystywana jest w postaci rozcieńczonej i bezwzględnie nie należy jej podawać osobom, które są nadwrażliwe na którykolwiek ze składników preparatu. Z botoksu nie powinny korzystać również osoby mające schorzenia zapalne skóry oraz przyjmujące niektóre leki np. rozkurczowe.

Botoks zyskał rozgłos po tym jak z powodzeniem zaczęto go stosować przy bólach migrenowych. Na migrenę cierpią głownie kobiety miedzy 25 a 55 rokiem, życia. Charakteryzuje się uporczywym bólem głowy, który trwać może od kilku godzin, nawet do trzech dni. Oprócz bóli odczuwać możemy nudności, wymioty, łzawienia, nadwrażliwość na światło, katar itp. Oprócz migreny wykorzystywany jest w leczeniu nadpotliwości, wprowadzając botoks w warstwy podskórne blokujemy działanie gruczołów potowych. Bardzo dobrze sprawdza się usuwaniu zmarszczek mimicznych, korekcji wzroku i wielu innych. Dziś z zabiegów wykorzystujących tą toksyczna substancję korzystają dziesiątki tysięcy ludzi na całym świecie.

Komentarze