Botoks ( Botox ) – tak brzmi najbardziej rozpowszechniona nazwa handlowa toksyny botulinowej.  Botulina jest jednym z najpopularniejszych środków współcześnie stosowanych w chirurgii estetycznej do wygładzania zmarszczek czoła, okolic brwi i tzw. kurzych łapek . Niewiele osób jednak wie, że toksyna botulinowa jako Botox czy Dysport  ma znacznie szersze zastosowanie miedzy innymi w leczeniu przyczyn bólów migrenowych czy nadpotliwości.

W naszym kraju nazwa handlowa preparatu Botox uległa powszechnemu spolszczeniu i bardzo często spotyka się ja pisaną przez „ks” jako Botoks. Z tego powodu w tym artykule obie te nazwy będziemy stosować zamiennie.

Co to jest toksyna botulinowa ( botoks ) ?

Botulina jest najsilniejszą naturalną toksyną wytwarzaną przez pałeczki Clostridium botulinum, popularnie zwaną jadem kiełbasianym. Istnieje kilka typów toksyny botulinowej, jednak we współczesnej medycynie wykorzystywana jest tylko jedyna jej postać – neurotoksyna typu A.

Na polskim rynku medycznym dostępne są dwa preparaty zawierające w swoim składzie toksynę botulinową. Są to: Botox – produkowany przez amerykańską firmę Allergan (jedna fiolka zawiera 100 j. toksyny) oraz Dysport – produkowany przez francuski koncern Baeufour – Ipsen (pojedyncza fiolka zawiera 500 j. toksyny).

Toksyna botulinowa w celach medycznych zaczęła być stosowana od początku lat siedemdziesiątych XX wieku. W pierwszym okresie znalazła zastosowanie okulistyce i neurologii, np. w leczeniu zeza, blepharospasmu (spastycznego nawykowego skurczu powiek), dystoniach (zaburzeniach czynności mięśni), połowiczego porażenia twarzy, kręczu karku oraz dodatkowo w leczeniu nadpotliwości rąk, stóp i pach, a także w bólach głowy spowodowanych napięciem mięśni czaszki.

Na tym tle ciekawym jest fakt  że w chirurgii estetycznej toksyna botulinowa zaczęła być stosowana stosunkowo niedawno, bo dopiero na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku roku. Odkrycie jej właściwości kosmetycznych dokonano całkiem przez przypadek podczas podawania jej w trakcie leczenia połowiczego porażenia twarzy. Zauważona wtedy dodatkowy efekt w postaci wygładzania zmarszczek.

Wykorzystywana w chirurgii estetycznej neurotoksyna jest na wstępie poddawana odpowiedniej obróbce. Ze względu na swoje znaczne rozcieńczenie i co za tym idzie osłabione działanie jest ona bezpieczna. Dawka śmiertelna dla człowieka ważącego ok. 70 kg wynosi 3000 j, podczas gdy wstrzykiwana w trakcie  jednego zabiegu dawka lecznicza wynosi natomiast zaledwie maksymalnie 60-100 j.

Botoks czy Dysport działa w obrębie płytki nerwowo-mięśniowej. Zawarta w tych preparatach botulina blokuje przekazywanie impulsów nerwowych, porażając w ten sposób skurcze mięśniowe. W ten sposób mięśnie stają się rozluźnione i wiotkie, czego efektem jest wygładzona skóra twarzy. Działanie jej nie ma charakteru trwałego i zanika w okresie od 3 do 5 miesięcy. Po wstrzyknięciu Botoks rozlewa się w obszarze ( okręgu) o średnicy 2-6 cm od miejsca nakłucia i usuwa tylko zmarszczki dynamiczne – zależne od działających mięśni(tzw. mimiczne zmarszczki twarzy).

Botoks najczęściej aplikuje się w obrębie jednej trzeciej górnej połowy twarzy, tzn. w okolicy brwi, czoła, zewnętrznego kąta oka (tzw. kurze łapki), rzadziej w okolicach ust, brody i szyi.

Efekt kosmetyczny stosowania Botoksu uzyskuje się po dwóch dniach od zabiegu. Botoks działa od 5 do 6 miesięcy. Zabiegom tym można się jednak poddawać maksymalnie od dwu do trzech razy w ciągu roku, w odstępach od czterech do do sześciu miesięcy.

Wiek pacjenta jest podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania Botoksu. Nie zaleca się jej stosowania u osób za młodych, niepełnoletnich, ponieważ u nich nie wykształciły się jeszcze dynamiczne zmarszczki. W przypadku osób starszych, powyżej 65 roku życia, w obrębie twarzy przeważają zmarszczki statyczne nad dynamicznymi. Z tego powodu stosowanie botuliny nie przyniesie żadnego efektu kosmetycznego. Choroby mięśni , uczulenia i alergie, stany zapalne skóry i wypryski w okolicach leczonej skóry twarzy, ciąża i okres karmienia to kolejne przypadki kiedy występują przeciwwskazania medyczne do stosowania Botoxu. Botulina może również wchodzić w interakcje osłabiające lub nasilające działanie innych leków. Szczególne środki ostrożności należy zachować przy zażywaniu takich leków, jak: aspiryna, polopiryna, Ibuprofen, Aulin i inne leki z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych, salicylany, witaminy (witamina E) oraz antybiotyki (aminoglikozydy).

Pomimo dużego bezpieczeństwa stosowania botuliny , mogą zdarzyć się przejściowe objawy uboczne w postaci nieznacznego bólu podczas iniekcji, zaczerwienienia lub małych krwiaków w miejscu wstrzyknięcia czy nieznacznego przejściowego obrzęku tych okolic. Rzadziej zdarzają się: miejscowe swędzenie, pieczenie i wysypka, jak również objawy uboczne ogólnoustrojowe w postaci bólów głowy, nudności, wymiotów, uczucia senności, światłowstrętu i suchości gałek ocznych.

W przypadkach niewłaściwego podania Botoks ( Botox lub Dysport) może wywołać przejściowe opadanie powiek górnych i podwójne widzenie. Powieki górne opadają zwykle nie więcej niż 1-2 mm i jest to zauważalne z reguły od 2 do 6 tygodni.

Powstawanie przeciwciał i w dalszym etapie wystąpienie uczuleń możliwe jest tylko przy stosowaniu toksyny w dużych dawkach (co miesiąc w dawce powyżej 300 j). Istnieje antidotum na działającą toksynę Ś Iopidine w postaci kropli doustnych.

Botoks botox

Botoks znajduje zastosowanie w wygładzaniu :

• pionowych zmarszczek czoła,
• poziomych linii czoła,
• promienistych zmarszczek – tzw.” kurzych łapek”

oraz niezwykle rzadko:

• zmarszczeniach nasady nosa,
• fałdach nosowo-wargowych,
• zmarszczkach wokół ust,
• zmarszczki brody i szyi.

Ostrzyknięcie Botoksem przeprowadza się najczęściej bez znieczulenia. U wrażliwszych pacjentów można zastosować kilka godzin wcześniej znieczulającą maść Emla lub kilkadziesiąt minut przed zabiegiem okłady z lodu.

Natychmiast po wbiciu igły i podaniu preparatu należy ucisnąć miejsce wstrzyknięcia i obłożyć lodem, by ograniczyć przechodzenie toksyny do okolicznych naczyń krwionośnych włosowatych skóry i tkanki podskórnej . W ten sposób nie dopuszcza się do powstania siniaków. Po zakończeniu zabiegu należy na 2-3 godziny przyjąć pozycję horyzontalną, a miejsca wkłuć obłożyć zimnymi kompresami. Zapobiega się w ten sposób migracji botuliny . Nie wolno masować okolic wkłuć. Bezpośrednio po zabiegu ( kilka godzin) miejsca wkłuć są lekko zaczerwienione i delikatnie obrzęknięte. Efekt działania Botoksu widoczny jest po jednym – dwu dniach.

FDA zatwierdza Botox w leczeniu przewlekłej migreny

Amerykańska agenda rządowa do spraw żywności i leków (US Food and Drug Administration) zatwierdziła w roku 2010  Botox jako lek pozwalający eliminować ból głowy u dorosłych pacjentów z przewlekłą migrenę. Z przewlekłą migreną mamy do czynienia wówczas kiedy bóle głowy występują przez większość dni w miesiącu.

Przewlekła  migrena jest jedną z najbardziej dotkliwych form bólu głowy. Migreny są określane jako intensywny pulsujący ból w jednej części głowy. Bólom głowy często towarzyszą nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięk. Migrena wystepuje  trzy razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.

W leczeniu przewlekłej migreny, botoks ( botox ) podaje się co około 12 tygodni w formie wielokrotnych wstrzyknięć wokół głowy i szyi.  Botox nie jest efektywny w przypadku  migren, która występują rzadziej niż 14 dni w miesiącu, lub na bóle głowy o innym podłożu.

Botox , na opakowaniu zawiera ostrzeżenia informujące że wstrzyknięta toksyna botulinowa może rozprzestrzeniać się z miejsca iniekcji do innych części ciała,powodując objawy podobne do zatrucia jadem kiełbasianym. Te objawy to trudności z oddychaniem i połykaniem, które mogą stanowić zagrożenie dla życia.
Nie było jednak  potwierdzonych poważniejszych przypadków rozprzestrzeniania się toksyny botulinowej , gdy botoks  został  stosowany w zalecanych dawkach w takich dolegliwościach jak nadmierne pocenie się, leczeniu przewlekłej migreny, poprawy powiek lub  usuwanie zmarszczek.

Botox jest produkowany przez firmę Allergan Inc z Irvine w stanie  Kalifornia ( USA)  Żródło: www.fda.gov

No related posts.